เทศกาลปี๋ใหม่เมืองหม้อดอกกับ ชุมชนบ้านเหมืองกุง จังหวัดเชียงใหม่

หม้อดอกคืออะไร?
       “หม้อดอก” เป็นภาษาพื้นเมือง มาจากสัญลักษณ์ที่เกี่ยวข้องกับศาสนา ซึ่งจะมีลักษณะเป็นรูปหม้อน้ำทรงต่่างๆ และปากหม้อมีเถาไม้เลื้อยออกมาทั้งสองข้าง ซึ่งมีลักษณะตรงกับคำว่า ปูรณฆฏะ (Purana Kalasa) จึงมีชื่อเรียกว่า “หม้อดอก หรือ “หม้อปูรณฆฏะ”  ในภาษาสันสกฤต หมายถึง หม้อน้ำแห่งความอุดมสมบูรณ์และความเจริญงอกงาม

ในล้านนาหม้อดอกเป็นพุทธสัญลักษณ์สำคัญแห่งล้านนา โดยถูกนำมาใช้ในทางพุทธศาสนา เพื่อเป็นเครื่องบูชา สักการะ พระรัตนตรัย โดยจะปรากฏหม้อดอกในสถาปัตยกรรมศาสนสถาน ตามจิตกรรมฝาผนัง  ในวิหารต่าง ๆ ในล้านนาสืบมา 

 

  ในอดีตหม้อดอกกับเทศกาลปีใหม่เมือง คนล้านนาจะเปลี่ยนหม้อดอกในวันสังขานต์ล่อง ในหม้อจะใส่ทรายและน้ำ ก่อนนำใบหมากผู้หมากเมีย ดอกเอื้องผึ้งมาปักในหม้อดอก และประดับด้วยช่อตุงสีต่าง ๆ ถือเป็นหนึ่งกิจกรรมที่ในอดีตคงกระทำกันทุกบ้านหลังคาเรือนเพื่อสักการะ เพื่อเป็นการบอกกล่าวกับสิ่งศักดิ์สิทธิ์ถึงการเข้าสู่ ปีใหม่เมืองอีกครั้ง ซึ่งในจารีตดังกล่าวแทบจะสูญหายไปแล้วในสังคมคนรุ่นใหม่

ชุมชนบ้านเหมืองกุง ผู้เริ่มต้นในการรื้อฟื้นวัฒนธรรมการใช้หม้อดอกที่สูญหายให้กลับคืนมามีบทบาทและความสำคัญในช่วงปี๋ใหม่เมืองอีกครั้ง 

ในปี๋ใหม่เมืองปีนี้ ชุมชนบ้านเหมืองกุง ได้เป็นผู้ออกแบบรังสรรค์หม้อดอกด้วยลวดลายพญานาค 9 ลาย จำนวน 18 ใบ ในการประกอบพิธีอัญเชิญน้ำศักดิ์สิทธิ์ทั้ง 9 แหล่ง เพื่อนำมาสรงน้ำพระธาตุและพระพุทธรูปคู่บ้านคู่เมืองเชียงใหม่ ซึ่งจัดขึ้นในวันที่ 13 เมษายน ของทุกปี

การรังสรรค์หม้อดอกด้วยลวดลายพญานาค ได้แรงบันดาลใจจากปีนักษัตร ผนวกกับลวดลายพญานาคตามสถาปัตยกรรม งานสิ่งทอ ของชาวล้านนา เนื่องจากปีนี้ตรงกับปีมะโรง ชาวจีนเรียกว่า ปีมังกรทอง แต่ในล้านนาจะใช้พญานาค ที่เชื่อว่าเป็นสัตว์วิเศษ บันดาลน้ำฝน   ทำให้เกิดความอุดมสมบูรณ์เป็นการสืบสานประเพณีอันดีงามผนวกกับการอนุรักษ์ศิลปกรรมท้องถิ่นเชียงใหม่ 

ข้อมูลชุมชนบ้านเหมืองกุง : https://thai.tourismthailand.org/Articles/baan-muang-kung-handicraft-pottery-village

Share:

บทความที่เกี่ยวข้อง

ม่วนซื่นคืนถิ่นวิถีอีสาน ณ บ้านสาวะถี อีหลีพาเพลิน

ม่วนซื่นคืนถิ่นวิถีอีสาน ณ บ้านสาวะถี อีหลีพาเพลิน 

นำเสนอวิถีชีวิตและวัฒนธรรมที่จะเชื่อมโยงกับเรื่องราวของฮูปแต้มสินไซ จิตรกรรมฝาผนังชื่อดังที่ยังคงคุณค่า ความสวยงาม ชวนน่าหลงใหลให้ได้มาเรียนรู้กันที่ “วัดไชยศรี” สัมผัสความน่ารักมีเสน่ห์ของคนในชุมชน แซ่บอีหลีไปกับสำรับสาวะถี

ชุมชนท่องเที่ยวบ้านไหนหนัง จ.กระบี่

ชุมชนท่องเที่ยวบ้านไหนหนัง จ.กระบี่

ชวนสัมผัสวิถีชุมชนประมงพื้นบ้าน เรียนรู้ความหลากหลายของวิถีชีวิต ผู้คน ผ่านวัฒนธรรมและประเพณี 2 ศาสนา (ไทยพุทธ-มุสลิม) รวมถึงการอยู่กับธรรมชาติและดูแลสิ่งแวดล้อม

ปัก! 5 จุดดำน้ำในไทย สายเเกร่งต้องไป

ปัก! 5 จุดดำน้ำในไทย สายเเกร่งต้องไป

ประเทศไทยมีทรัพยากรทางทะเลที่อุดมสมบูรณ์ จึงเป็นจุดหมายปลายทางยอดนิยมสำหรับนักดำน้ำทั่วโลก ซึ่งแต่ละแห่งมีความโดดเด่นสวยงามแตกต่างกัน เรียกได้ว่าเราจะได้เพลิดเพลินกับสัตว์น้ำและปะการังหลากสีสันสุดจินตนาการ